رونمایی از فناوری نوین «بذر تکاور» در برنامه «شب‌های اروند» – آبان 1404
برای نخستین بار در تاریخ رسانه‌های ملی، فناوری نوین «بذر تکاور» به صورت رسمی، سراسری و مستند به مردم ایران معرفی شد. این رویداد مهم، نقطه آغاز آشنایی گسترده کشاورزان، فعالان زیست‌محیطی و عموم مردم با راه‌حلی انقلابی برای مهار بحران بیابان‌زایی و خشکسالی در کشور است.
مهندس بهرام تختایی‌نیا، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان نانو مواد خاکستری، روز دوشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۴، به عنوان میهمان ویژه در برنامه تلویزیونی «شب‌های اروند» شبکه آبادان، با اجرای مهرداد معماری حضور یافت و به معرفی «بذر تکاور» پرداخت.
آشنایی با مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان نانومواد خاکستری
در ابتدای این گفت‌وگوی صمیمانه، مهندس بهرام تختایی‌نیا با افتخار خود را زاده روستایی از بخش شهیون شهرستان دزفول معرفی کرد. ایشان تحصیلات ابتدایی خود را در دوران دفاع مقدس در زادگاهش گذراند و سپس مسیر تحصیل را در دزفول، اهواز و نهایتاً اراک ادامه داد و در رشته مهندسی نرم‌افزار کامپیوتر فارغ‌التحصیل شد.
تختایی‌نیا با اشاره به پیشینه صنعتی خانواده‌اش گفت: «من خودم افتخار دارم از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۸ در پالایشگاه آبادان روی پروژه کولینگ کار کردم. بعد از آن، هفت پروژه بزرگ ملی را صفر تا صد مدیریت کردم.» اما نقطه عطف زندگی حرفه‌ای ایشان در سال ۱۳۹۲ رقم خورد؛ زمانی که تصمیم گرفت دیگر به عنوان «حقوق‌بگیر» برای دیگران کار نکند و با جمع‌آوری نخبگان استانی، شرکتی دانش‌بنیان تأسیس کند.
وی تأکید کرد: «امروز که با شما صحبت می‌کنم، ده‌ها نفر به واسطه کارهایی که متولی آن بودیم، مشغول کار هستند و نان بر سر سفره‌هایشان است.»
رونمایی از «بذر تکاور»؛ فناوری ایرانی برای احیای طبیعت
مهم‌ترین بخش این مصاحبه، معرفی محصول انقلابی «بذر تکاور» بود. مهندس تختایی‌نیا در توضیح این فناوری گفت: «این گلوله کوچک، حاوی تمام مواد مغذی، حامل بذر، جاذب آب و کودی است که یک گیاه برای رشد به آن نیاز دارد، به جز آب! نام آن را «بذر تکاور» گذاشتیم چون در شرایط سخت بسیار مقاوم است.»
وی افزود: «در کشورهای آفریقایی و ژاپن، این محصول را با هلیکوپتر در بیابان‌ها، جنگل‌ها و کوهستان‌های صعب‌العبور پخش می‌کنند برای ترمیم جنگل‌ها و بیابان‌زدایی. این بذر نمی‌شکند و احشام و حشرات و پرندگان به آن آسیب نمی‌رسانند و سالم میماند تا زمانی که اولین باران ببارد، رشد می‌کند.»
یکی از نقاط قوت این محصول، طراحی مهندسی شده برای ۵ اقلیم آب و هوایی ایران شامل جنگل‌های سردسیر، مناطق گرمسیر، شورزارها، دشت‌ها و بیابان‌ها است. تختایی‌نیا توضیح داد: «اگر بخواهید بخشی از زاگرس را ترمیم کنید، می‌توانید آن را سفارش دهید، برای مثال ۲۰۰۰ دانه بادام وحشی، ۲۰۰۰ دانه بلوط، ۴۰۰۰ دانه بنه! به بیان دیگر هر بذری که با شرایط محیطی آن منطقه منطبق باشد، قابلیت قرار گرفتن در این فناوری را دارد.»
بذر تکاور حاصل چهار سال تحقیق دانشمندان بومی است
بهرام تختایی‌نیا خاطرنشان کرد که شرکت دانش‌بنیان نانو مواد خاکستری، حدود ۴ سال پیش تصمیم به کار روی این محصول گرفت. تیم تحقیق و توسعه پس از ساخت نمونه‌های اولیه و کشت‌های موفق، موفق به اقتصادی‌سازی محصول شدند. وی تصریح کرد: «هزینه هر دانه تکاور، یک پنجم هزینه یک نهال معمولی است. با این هزینه بسیار پایین، می‌توانیم در یک زمین شور، یک کمربند سبز ایجاد کنیم.»
نکته قابل توجه دیگر، نقش اجتماعی این طرح است. مدیرعامل شرکت دانش بنیان نانو مواد خاکستری اعلام کرد که فرآیند آماده‌سازی این بذرها توسط زنان سرپرست خانوار انجام می‌شود که از این طریق به چرخه اقتصادی وارد شده‌اند.
فراتر از بذر: شوینده سبز و نجات پلیکان‌های نفتی
تختایی‌نیا به سایر محصولات زیست‌محیطی شرکت نانو مواد خاکستری نیز اشاره کرد: «ما شوینده‌هایی برای پالایشگاه‌ها تولید کرده‌ایم که جایگزین نفت، گازوئیل و زایلین برای چربی‌زدایی شده است. این محصولات پایه آب و کاملاً سازگار با محیط زیست هستند.»
وی با افتخار گفت: «با همین شوینده بیوکلینر23، پرندگانی که در حوضچه‌های نفتی گرفتار شده بودند را پاکسازی کردیم و رها ساختیم. اگر جستجو کنید، خبرگزاری‌های رسمی کشور درباره نجات پلیکان‌های نفتی در تالاب‌العظیم مطالب زیادی منتشر کرده‌اند.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان در ادامه به فناوری دیگری اشاره کرد که موفق به دریافت لوح تقدیر در جشنواره مهندسی محیط زیست شده است: «ماده‌ای که روی کانون‌های ریزگرد پاشیده می‌شود، نه تنها کانون را تثبیت می‌کند، بلکه قابلیت کاشت بذر هم دارد. به عبارت دیگر، یک‌باره آن کانون بیابانی، تبدیل به فضای سبز می‌شود.»
درخواست از مسئولان: سنگ جلوی راه نخبگان نندازید
در پایان، تختایی‌نیا با قدردانی از خانواده، همکاران و دوستانش، خطاب به مدیران اجرایی گفت:
«انتظار داریم وقتی یک شرکت دانش‌بنیان و یک نخبه کاری انجام می‌دهد، دست‌کم اگر راه را هموار نمی‌کنیم، سنگ جلو پایش نندازیم. این جوانان و نخبگان سرمایه‌های ایران هستند. اگر آنها را حفظ نکنیم و مسیر را برایشان آماده نکنیم، چه کسی می‌خواهد ایران را آباد کند؟ یک روز باید افسوس بخوریم که فلانی رفته فلان کشور و کارهای بزرگ انجام داده است.»
🌱 بذر تکاور چیست؟
بذر تکاور یک بذر هوشمند و پیشرفته است که بر پایه فناوری‌های نوین و با هدف مقابله با چالش‌های اساسی کشاورزی ایران طراحی شده است. این محصول دانش‌بنیان قابلیت‌های منحصربه‌فردی دارد:
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| ✅ مقاومت در برابر خشکسالی | قادر است در شرایط کم‌آبی و تنش خشکی عملکرد مطلوبی داشته باشد |
| ✅ تحمل شوری بالا | در خاک‌های شور که کشت معمولی در آنها ممکن نیست، رشد می‌کند |
| ✅ افزایش بازدهی محصولات کشاورزی | عملکرد و بهره‌وری را به طور چشمگیری بالا می‌برد |
| ✅ گامی به سوی خودکفایی | نقش مؤثری در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند |
مکانیسم عملکرد بذر تکاور چگونه است؟
با نخستین بارش باران، مواد جاذب رطوبت که درون بذر تعبیه شده‌اند، فعال می‌شوند. این مواد مانند یک اسفنج هوشمند، آب را جذب کرده و آن را به دانه مرکزی می‌رسانند. سپس رطوبت را تا ۴۸ ساعت در خود حفظ می‌کنند؛ دقیقاً همان پنجره طلایی که بذر برای جوانه‌زنی و شروع رشد به آن نیاز دارد.
📢 تماشای برنامه:
🔹 برای مشاهده فایل تصویری کامل این برنامه به لینک زیر مراجعه کنید.
